Diyetisyen

DİYETİSYEN NEDİR

Diyetisyen, kişilerin beslenmesi ve bu besinlerle ilgili uzmanlık bilgisine sahip olan kişilere denilmektedir. Diyetisyen, sağlıklı ve hasta kişiler için uygun bir beslenme rejimi belirler. Bu doğrultuda özellikle kişilerin yaşam standartları ve fiziksel özelliklerini bir arada baz alarak kişilerin beslenme şekli üzerinde yoğunlaşır.

Diyetisyen ne iş yapar? Diyetisyenlerin görevleri nelerdir?

Diyetisyen sanılanın aksine sadece zayıflamak veya kilo almak ile ilgilenmez. Diyetisyenlerin görevleri aşağıda maddeler halinde verilmiştir.

Diyetisyen’ler

  • Besinlerin işlenmesi, hazırlanması, pişirilmesi, depolanması sırasında oluşan değişikliklerin insan vücudundaki etkilerini inceler,
  • Toplumdaki yanlış beslenme alışkanlıklarını tespit eder. Yetersiz ve dengesiz beslenme sonucunda meydana gelen sağlık sorunlarına karşı önlemlerin alınmasını sağlar,
  • Besin analizlerini gerçekleştirir,
  • Diyet ürünleri geliştirir,
  • Çeşitli hastalık durumlarında bireyler veya gruplar için hastalıklarına uygun olarak diyet programı yapar,
  • Toplu beslenme yapılan kurum ve kuruluşlarda beslenme ilkelerine uygun hizmetin verilmesini sağlar,
  • Toplumu ve bireyleri sağlıklı ve ekonomik beslenme konusunda eğitir,
  • Eğitim materyalleri hazırlarlar

BESLENME TEDAVİSİ

  • Ağırlık kontrolü
  • Hastalıklara yönelik beslenme tedavisi
  • Kullanılan ilaçlara yönelik beslenme tedavisi
  • Gebe ve emziklilerde sağlıklı beslenme
  • Ek besine geçişte sağlıklı beslenme
  • Yetişkinlerde sağlıklı beslenme
  • Yaşlılarda sağlıklı beslenme
  • Engellilerde sağlıklı beslenme

SAĞLIKLI BESLENME

Genel anlamda sağlıklı beslenme yeterli ve dengeli beslenmedir. Bu doğrultuda yaşam boyu tüm bireylerin sağlığının korunması, iyileştirilmesi ve geliştirilmesi, yaşam kalitesinin arttırılması ve sağlıklı yaşam biçimlerinin benimsenmesinin (sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivite alışkanlığı, tütün kullanımının önlenmesi) amaçlanması gerekmektedir. Ayrıca, var olan ve yaşam kalitesini bozan beslenme sorunlarının (protein-enerji yetersizliği, demir yetersizliği anemisi, iyot yetersizliği hastalıkları, raşitizm, diş çürükleri, şişmanlık vb.) en aza indirilmesi hatta yok edilmesi gerekir.

Beslenmeye bağlı kronik hastalıkların (kalp damar hastalıkları, hipertansiyon, bazı kanser türleri, diyabet, osteoporoz vb.) önlenmesine yönelik;

  • Yaşam biçiminin iyileştirilmesi,
  • Çevre koşullarının düzeltilmesi ve geliştirilmesi,
  • Sağlıklı besine ulaşımın, tüketiminin ve besin güvencesinin sağlanması,
  • Sağlığın geliştirilmesi amacıyla toplumun besin, besin güvenliği, beslenme ve sağlık konularında bilinçlendirilmesi ve katılımının sağlanması büyük önem taşımaktadır.

Peki, sağlıklı beslenmek için atılması gereken adımlar nelerdir?

  • Kalıtsal özelliklerin ve çevresel faktörlerin kontrol edilmesi her zaman mümkün olmasa da çocuklarımıza kazandıracağımız doğru beslenme alışkanlıklarıyla, ülke olarak daha sağlıklı, huzurlu, verimli ve mutlu yarınlara adım atabiliriz.
  • Sabah kahvaltısı mutlaka yapılmalı, öğün atlanılmamalıdır.
  • Süt içme alışkanlığı mutlaka edinilmelidir. Kemik sağlığı için, kalsiyum yönünden zengin süt, peynir ve yoğurt tüketimine özen gösterilmelidir.
  • Günde en az 8-10 bardak su tüketilmelidir.
  • İyice temizlenmiş besinleri tüketmeye özen gösterilmeli.
  • Üç ana öğünün yanı sıra ara öğünlerde de besin tüketilmelidir.
  • Taze sebze-meyve tüketimi artırılmalıdır.
  • Fast-food tüketimi azaltılmalıdır.
  • Vücut ağırlığı önerilen düzeyde tutulmalıdır.
  • Günlük fiziksel aktivite düzeyi artırılmalıdır. Yetişkin bireylerin her gün en az yarım saat yürümeleri önerilmektedir. Ergenlerin ise her gün en az 60 dakika süre ile ev dışı aktivitelerde bulunmaları gerekmektedir.
  • Tüketilen yağ miktarı azaltılmalıdır. Kızartılmış besinler tüketilmemelidir.
  • Yemek pişirmede haşlama, ızgara, buğulama, fırında pişirme yöntemleri tercih edilmelidir
  • Şeker içeriği düşük besinler seçilmeli; rafine şeker kullanımı ve şekerli besin tüketimi azaltılmalıdır.
  • Tuz tüketimi azaltılmalı ve iyotlu tuz kullanılmalıdır. Salamura besinlerden kaçınılmalıdır.
  • Alkol ve sigara mutlak surette kullanılmamalıdır.

Vucut Ağırlık Kontrolu Nasıl Değerlendirilir ?

Belirli aralıklarla ağırlığınızı tartın, boy uzunluğunuzu ölçtürün.
Beden kitle indeksinizi (BKI) hesaplamak için ağırlığınızın kilogram cinsinden karesini alın. Boy uzunluğunuzun metre cinsinden karesini alın. Ağırlığınızın karesini boyunuzun karesine bölün.

Bel çevrenizi ölçün. Ölçümü ayakta iken, kalçanızın üstünden en yüksek çevreden yapın. Bel çevresi ölçümü yüksek ise sağlık riskleri de artar. Bel çevresi erkeklerde 94 cm ve kadınlarda 80 cm üzerine çıkmamalıdır. Bel çevresinin erkeklerde 102 cm ve kadınlarda 88 cm üzerine çıkması, sağlık riskini artırır. Vücutta yağ miktarının vücudun üst kısmında toplanması (elma tip), arzu edilmeyen bir durumdur. Bu durum hastalık riskinin yükselmesine neden olur. Vücudun alt bölümünde (kalçalarda) toplanan şişmanlık türünde (armut tip) ise hastalık riski daha azdır.

Bel çevresini ölçün.
Kalça çevresini ayakta iken -yandan bakıldığında kalçanın en üstünden geçen çevreyi- ölçün.
Bel / Kalça oranının erkeklerde 1,0, kadınlarda 0,8 altında olması gerekir.

Zayıf ;

Beden Kitle İndeksi’nin (BKI), 18.5 olmasıdır. Daha fazla besin tüketilmesi, yeterli ve dengeli beslenmenin sağlanması gerekir. Çok zayıf olan kişilerin hekime başvurmaları gerekir.

Sağlıklı Ağırlık (Normal): Beden Kitle İndeksi’nin (BKI) 18.5 – 25.0 arasında olmasıdır. Yeterli ve dengeli beslenmenin göstergesidir. Ancak besin seçiminin sağlıklı olması denetlenmelidir. Değerin alt sınırda olduğu durumlarda dikkatli olunmalıdır.

Kilolu, Toplu, Hafif şişman ;

Beden Kitle İndeksi’nin (BKI), 25 ile 30 arasında olmasıdır. Sağlıklı yaşam için vücut ağırlığının normal değerlere inmesi önem taşır.

Şişman ;

Beden Kitle İndeksi’nin (BKI) 30-40 arasında olmasıdır. Şişmanlık kronik hastalıkların erken dönemde görülmesi ve hastalık derecesinin artmasında önemli bir risk etmenidir. Bu nedenle, bu grupta yer alan kişilerin ağırlık kaybetmeleri gerekir. Hekim ve diyetisyene başvurulmalıdır. Hızlı verilen kilolar hızla geri alınır. Kaybedilen ağırlığın kalıcı olması için ağırlık kaybının çok yavaş olması gerekir. Bunun için de diyet, egzersiz ve davranış tedavisi üçlüsünden oluşan bir tedavi programı uygulanmalıdır.

Aşırı şişman ;

Beden Kitle İndeksi’nin (BKI)  40 ve üzerinde olmasıdır. Sağlık durumu ciddi düzeyde olumsuz etkilenir. Ağırlık kaybı, hekim ve diyetisyen denetiminde yapılmalıdır.

Sağlıklı yaşama için Pilates ve Yoga yı denediniz mi ?